Мақола

Китоби “Ал-Ҷомеъ ал-кабир”-и Имом Муҳаммад яке аз сарчашмаҳои фатвоҳои мазҳаби Абӯҳанифа (р)

Донишмандон дар мавриди ин китоб иттифоқ кардаанд, ки Имом Муҳаммад онро аз Абӯюсуф ривоят накардааст. Агарчи Абӯюсуф ба таъбири Муҳаммад донотар будааст бар он чи дар китоб аст. Дар китоб масъалаҳои зиёде вуҷуд дорад, ки аз Абӯюсуф гирифта шудааст. Илова бар ин, дар он китоб масъалаҳое вуҷуд дорад, ки аз устодаш Абӯюсуф дар ёддоштҳои хоссаш ҷамъоварӣ карда ва ё аз дигар фуқаҳои Ироқ омӯхтааст.

МУХТАСАР ДАР БОРАИ ВАЗЪИ ҲУҚУҚИЮ ИҶТИМОИИ ЗАНОН ДАР ЗАМОНҲОИ ГУЗАШТА ВА ИМРЎЗ

Қисми 1

Маълумоти мухтасар дар бораи оилаи ҳуқуқи мусулмонӣ

Тибқи маълумоти муҳаққиқон (соли 2015), қариб 1,8 млрд. нафар дар бештар аз 125 давлати ҷаҳон аз рўйӣ меъёрҳои ҳуқуқи мусулмонӣ истиқомат мекунанд. Аз ин ҷост, ки ҳуқуқи мусулмонӣ, мисли оилаи ҳуқуқии романӣ-олмонӣ ё англо-америкоӣ, низоми ҳуқуқии ҷаҳонӣ мебошад. Ин оилаи ҳуқуқӣ пурра мустақил буда, новобаста ва бе таъсири ҳуқуқи романӣ - олмонӣ ё англо-америкоӣ, дар шароитҳои махсуси ҳаёти ҷамъиятӣ пайдо шудааст. 

 

Нороҳатии ифротиҳо аз омад - омади ҷашнҳои милливу дунявӣ

Омад - омади идҳои дунявӣ ва ҷашнҳои миллӣ кайкҳои таги пӯсти мутаассибони дин, дингароёни ифротӣ ва зархаридони хориҷии зоҳиран исломдӯсту  моҳиятан ба он хиёнатпешаро ба ҷунбиш медароранд ва торҳои асаби онҳоро неш задан мегиранд.  Ин ҳолати онҳо табиист. Дар ҳолати набудани ақли ҳақиқатҷӯ ва далоили ақлию  нақлӣ табиати хушунатҷӯи онҳоро  ба ҳар гуна сохтакорию  эҷодкорӣ водор менамояд. Зеро ҷаҳонбинии маҳдуд ва тира  ба онҳо имкон намедиҳад, ки љомеаро хушҳолу муваффақ бинанд.

ИДЕОЛОГИЯ: МАЗМУН ВА ВАЗИФАҲОИ ОН ДАР НИЗОМИ ДАВЛАТДОРӢ

Мафҳуми «идеология» тахминан дусад сол пеш пайдо шуда буд. Дар илм бори аввал мафҳуми мазкур аз ҷониби файласуфи франсавӣ Дестюд де Траси мавриди истифода қарор гирифтааст. Ӯ мафҳуми мазкурро соли 1796 дар ҳисоботи худ, ки «Лоиҳаи идеология» номгузорӣ шуда буд, истифода бурдааст. Баъдан ӯ дар китоби сеҷилдаи худ «Унсурҳои идеология» (1801-1815) масъалаи мазкурро ба таври васеъ баррасӣ намудааст.

Китоби “Ал - Ҷомеъ ас - сағир” - и Имом Муҳаммад ҳамчун сарчашмаи фатвоҳои Абӯҳанифа (р)

Маҷмӯаи ривоятҳоеро, ки ин китоб дарбар гирифтааст, Муҳаммад аз Абӯюсуф ривоят кардааст. Аз ин ҷиҳат ҳар бобе аз бобҳои он бо ин ибора оғоз шудааст: “Муҳаммад аз Яъқуб аз Абӯҳанифа (р)”. Баъзе олимон ривоят кардаанд, ки дар миёни китобҳои Имом Муҳаммад китобе ҷуз ин дида намешавад, ки танҳо аз Абӯюсуф ривоят карда бошад. Дар “Маноқиб”-и Ибни Баззозӣ омадааст: “Аз Муҳаммад пурсиданд: “Оё ин китобро аз Абӯюсуф шунидаӣ? ” Дар ҷавоб гуфт: “Ба Худо савганд аз ӯ инро нашунидаам ва ӯ донотарини мардум бар ин китоб аст. Аз ӯ фақат китоби “ал- Ҷомиъ ас-сағир”-ро шунидаам”.

Хурофотгароиву тақдирпарастӣ ва таъсири он ба характери миллӣ

Хурофотзудоӣ ва такмили фарҳанги ҷомеа дар кишварҳое, ки дидгоҳи аксари шаҳрвандонаш хурофотӣ ва хирадситезона аст, амре муҳим ва бунёдӣ дар ростои ҷомеасозист. Ин гуна давлатҳо ниёз ба ислоҳоти густурдае доранд, ки он бояд тамоми абъоди ҷомеаро фаро бигирад ва алалхусус, ҷаҳонбинии ирратсионаливу тафаккури эътиқодмеҳвар ва тақдирбовари шаҳрвандонро бо воқеияти кори ҷаҳон созгор намояд, зеро “шарти нахустини мавҷудият ва пойдориву мондагории давлат вижагиҳои сифатии шаҳрвандони он аст” (Аристотель, Политика. –М.: РИПОЛ классик, 2010, С.470).

Диде ба ХУРОФОТ

(Дар Ҳошияи Паёми Пешвои миллат аз 21.12.2022)
Вақти он аст, ки аз хоби ҷаҳолат сари хеш,
Бар канӣ, то ба сарат барвазад аз илм насим. Мавлоно

Страницы

Яндекс.Метрика