Мақола

Наврӯзи Аҷам дар сарчашмаҳои таърихию адабӣ ва бадеӣ

Наврӯзи Аҷам - густурдатарину мардумитарин ҷашни миллии мардуми ориёнажод, хусусан тоҷикон ба ҳисоб рафта, он яке аз гаронбаҳотарин иди суннатии аҷдодӣ ва ҷашни фарҳангии ҷаҳонӣ ҳисобида шуда, асосгузори он сарлашкарону подшоҳон дониста мешаванд. Зеро, дар гузашта аслан сипоҳиён идоракунандаи давлат буданд ва имрӯз низ он ба гунаи дигар шакл гирифтааст. Яъне, роҳбарони давлатҳои имрӯза сипаҳсолоранд ва идора намудани артиш дар ихтиёри онҳост.

Хоҷа Муҳаммад Порсо кӣ буд?

Тариқати Накшабандия яке аз густурдатарин равияҳои тасаввуфи аҳли суннати имрӯза мебошад. Таълимоти маънавии он ба ҳазрати Муҳаммад (с.а.с) тавассути ду саҳобаи наздиктарини ӯ - Абубакр ва Алӣ мерасад, вале асосгузори аслии он Юсуф ал-Ҳамадонӣ (ваф. 1140) маҳсуб мешавад. 

Китоби “Ас - Сияр ас-сағир ва ас - Сияр ал - кабир”-и Имом Муҳаммад яке аз сарчашмаҳои мазҳаби ҳанафӣ

“Ас - Сияр ас-сағир ва ас - Сияр ал - кабир”. Ин ду китоб дарбаргирандаи ҳукмҳои мубориза аст бо он чӣ дар он ҷоизу ноҷоиз мебошад. Ҳамчунин фарогири аҳкоми аҳду паймон ва дар кадом замон ҷоиз будани шикастани он, аҳкоми амон ва аз ҷониби чӣ ҷоиз шудани он ва аҳкоми ғаноим, фидя ва ғуломдорӣ ва ғайра ва дар ҳолати разм ё мухолафат мебошад. 

Инъикоси сарнавишти мардуми тоҷик ва сарзамини он дар «Ҷомеъу-т-таворих»-и Рашидуддини Фазлуллоҳ

Бурузи кинаву адоват миёни ашрофи тоҷики дарбор яке аз ҳодисаҳои маъмули дарборҳои асримиёнагии ҳукуматҳо ба шумор мерафт. Чандин маврид аз чунин дасисачиниву кинатӯзии аъёну ашрофи тоҷикро муаррихон аз дарборҳои ғазнавӣ, салҷуқӣ, хоразмшоҳӣ, темурӣ ва манғит гузориш додаанд. Чунин ҳолат дар аҳди муғулҳо ҳам иттифоқ уфтодааст, ки дарбориён бар алайҳи ҳамдигар бисоти кинаву макр чида, сабаби барбод рафтани худ ва халқи зиёд мешуданд. Дар китобҳои ин давра бадгӯиву хабарчинии коргузорони давлатӣ як ҳодисаи маъмул гардид.

Некдошти устод Сотим Улуғзода

Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар китоби худ «Чеҳраҳои мондагор» нисбат ба Сотим Улуғзода чунин изҳори андеша намудаанд:

«Нависандаи халқии Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, узви вобастаи Академияи илмҳои Тоҷикистон, Арбоби шоистаи ҳунари мамлакат Сотим Улуғзода дар радифи фарзандони бузурги суханвари миллати тоҷик ҷою мақоми хосса дорад.

Васфи модар, зан ва хоҳар аз забони бузургони адабу шеъри ҷаҳон (ба муносибати рӯзи Модарон)

Дар васфи  модар, зану хоҳар хеле навиштаанду боз менависанд ва хоҳанд навишт. Месазад гуфт, ки тамоми адабиёти олам бо ҳар забону гӯишҳо дар бораи симои зан ва мавқеи ӯ дар ҷомеа мисолу масалҳои хуберо халлоқона баён кардаанд, ки дар байни онҳо олимону суханварони минтақаи Осиёву Аврупову Африқо, аз ҷумла  Тоҷикистон, Ҳинду Покистон ва кишварҳои арабӣ низ мавҷуданд.

Зиндагиномаи Баҳоуддини Нақшбанд

Солҳои 1318 дар оилаи форс - тоҷик ва дар маҳаллаи «Қасри Орифон»-и Бухоро таваллуд шудааст. Хонаводаи Баҳоуддини Нақшбанд ба нақш бастани нақшҳои мусаввар дар порчаҳои кимхоб машғул буда, аз ҳамин сабаб касби нақшбанд ба вай мансуб будааст. Баҳоуддини Нақшбанд ба деҳқонӣ низ шуғл дошта, дар замини худ ҷаву мош кишт мекард.

Мақоми модар дар рушди тафаккури инсон

Модар – сарчашмаи ҳастӣ аст. Тамоми буду набуди инсон ба он вобаста аст, ки аввалин хиштҳои ҳастии инсон аз тарафи модар чи гуна гузошта мешаванд. Ба ибораи дигар модар аввалин меъмори ҷисм ва қалбу рӯҳи инсон аст. Модар аввалин нафарест, ки бо тифл аз оғоз бе забону бо забон ба таври мустақим гуфтугӯ мекунад ва ба саволу ниёзҳои кудаконаи ӯ бо меҳр посух медиҳад. Ин модар аст, ки барои тифли хурд ҷаҳони бузургро мекушояд, дар замири тифл дунёи навро меофарад, ва баъдан аввалин шуда ҷаҳонбиниву ҷаҳоншиносии инсонро парвариш ва ташаккул медихад.

Страницы

Яндекс.Метрика