Бастем дари дўзах, яъне тамаъи хўрдан,

Бикшой дари ҷаннат, яъне ки дили рўшан.

То суфраву нон бинӣ, кай ҷону ҷаҳон бинӣ,

Рав ҷону ҷаҳон ҷўй, эй ҷону ҷаҳони ман!

Мавлоно

Китобҳои “Зоҳиру-р-ривоят” дар фиқҳи Абӯҳанифа (р) ва ёронаш аслу марҷаъ мебошанд. Масоили ин китобҳо асоси мазҳаб ба ҳисоб рафта, дар сурати мухолифати он эътиборе надоранд, магар дар чанд масъала. Аз ин рӯ, инояти уламо аз қадим ба онҳо вуҷуд дошта, онро шарҳ дода, масъалаҳои онро тахриҷ ва бар усули он масоили фаръиро истинбот карданд. Бинобар ин, онро дар як маҷмуъа гирд оварданд.

Дар ташаккули асоси назарияи ҳуқуқи исломӣ консепсияи асосгузори мактаби ҳуқуқии ҳанафӣ – Абуҳанифа саҳми бебаҳо гузоштааст. 

Номи пурраи ӯ Имом ал-Аъзам, Ан - Нӯъмон ибни Собит ал - Куфӣ аст. Ӯ дар Куфа (80/699-150/767) дар оилаи як тоҷири сарватманд ба дунё омадааст. Вай маълумоти умумии заминавӣ ва теологӣ гирифтааст. Бархе аз уламо ӯро ба насли пайравон – «тобеин» нисбат медиҳанд, зеро ин мутафаккир ва ҳуқуқшиноси барҷаста дар ҷавониаш бо чанде аз охирин саҳобагони Паёмбар шиносоӣ пайдо намуда буд. 

Яке аз суханварони бузурге, ки дар таҳкиму густариши андешаҳои тарбиявию ахлоқӣ ва инсонпарвариву зебоишиносӣ дар адабиёти форсии тоҷикӣ нақши намоён гузоштааст, Хоҷа Шамсуддин Муҳаммад Ҳофизи Шерозӣ (1320-1389) мебошад.

Дар ҳақиқат шеъри Ҳофиз хазинаи панду ҳикмати рангин, сафинаи лутфу мавъизаи ширин ва ганҷинаи маъонии оёти қуръониву аҳодиси набавӣ мебошад.
Шеъри Ҳофиз дар замони Одам андар боғи хулд,
Дафтари насрину гулро зинати авроқ буд.

Бале, шеъри Ҳофиз имрӯз ҳам равшангари чароғи маҳфилҳост.