ГУЛШАНИ АДАБ

Аз "Гулистон"-и Шайх Муслиҳиддин Саъдии Шерозӣ

Ҳакиме писаронро панд ҳаме дод, ки "Эй ҷонони падар ҳунар омӯзед, ба молу давлати дунё эътимод нашояд, симу зар дар сафар маҳаллӣ хатар аст, ё дузд ба якборагӣ бубарад, ё хоҷа ба тафориқ бихурад. Аммо ҳунар давлати поянда ва чашмаи зояндааст.

Агар ҳунарманд аз давлат биафтад ғам набошад, ҳунар дар навбати худ давлат аст. Ҳунарманд, ҳар ҷо ки равад қадр бинад ва дар садр нишинад, беҳунар ҳар ҷо ки равад, луқма чинад ва сахтӣ бинад.

Қитъа:

Ҳикояи гург ва хар

Улоғ (хар) гуфт:
Ранги алаф қирмиз (сурх) аст!!!
Гург гуфт:
На сабз аст!!!
Бо ҳам рафтанд пеши султони ҷангал, яъне шер ва моҷарои ихтилофро гуфтанд...
Шер гуфт: Гургро зиндонӣ кунед. Гург гуфт:
Эй султон магар алаф сабз нест?
Шер гуфт: Сабз аст, вале далели зиндонӣ кардани ту, баҳс карданат бо улоғ аст...

Шуъбаи иттилоот ва ташхиси диншиносӣ

Бархезу ғанимат шумар ин як-ду-се дамро!

Дӯш аз дари майхона бидидем ҳарамро,
Май нӯшу бубин фусҳати майдони карамро!
Фармони хирад бар дили ҳушёр нависанд,
Хукме набувад бар сари девона қаламро,
Эй маст, гар афтӣ ба сари турбати шоҳон,
Муштоқи лаби чом биёбӣ лаби Ҷамро.
Пои ситам аз соҳати ҷон гард баровард,
Биншину ба май бознишон гарди ситамро!
Ҷангат хабари роҳи тараб доду зи пирон,
Бишнав сухани рост мабин пушти ба хамро!
Дар шиша гар аз май камие ҳаст зиён нест
Лекин ғами бисьёр бувад давлати камро.
Субҳ аст Камолу маю овози хуши най,

ДАР БАЁНИ ШАХСИ БАХИЛ

Як рӯз Расули Акрам (с) тавофи Каъба мекарданд. Диданд, ки шахсе даст дар ҳалқаи дари Каъба зада мегуфт: «Худовандо, ба иззати ин хона гуноҳи маро биёмурз».
Расул (с) аз ӯ пурсиданд:
-Гуноҳи ту чист?
гуфт: -Гуноҳи ман чунон бузург аст, ки васф карда намешавад.
Паёмбар гуфтанд:
-Гуноҳи ту бузург аст ё замин?
-Гуфт: гуноҳи ман.
-Боз гуфтанд: гуноҳи ту азимтар аст ё арш?
-Гуфт: гуноҳи ман.
Боз гуфтанд:
-Гуноҳи ту бузургтар аст ё Ҳақ Таъоло?
-Гуфт: Ҳақ Таъоло.

Ҳеҷкасро ҳеҷ ҷо расво макун!

Ишкро бе маърифат маъно макун,
Зар надорӣ мушти худро во макун.

Гар надорӣ дониши таркиби ранг,
Байни гулҳо зишт ё зебо макун.

Хуб дидан шарти инсон будан аст,
Айбро дар ину он пайдо макун.

Дил шавад равшан зи шамъи эътироф,
Бо кас арбад кардаи ҳошо макун.

Эй ки аз ларзидани дил огаҳӣ,
Ҳеҷкасро ҳеҷ ҷо расво макун.

Зар ба дасти тифл додан аблаҳист,
Ашкро назри ғами дунё макун.

Пайрави хуршед бо оина бош,
Ҳарчи урён дидаи ифшо макун.

Мавлоно Ҷ. Румӣ

"Донишномаи забони тоҷикӣ"

Ин "Донишнома" маълумоти асосӣ оид ба забони тоҷикӣ (форсӣ), сохти дастурӣ (грамматикӣ), луғот (лексика), фразеология, услубиёт ва савтиёти он ва ғ., ҳамчунин, оид ба таърихи ин забон, лаҳҷаву шеваҳо, мавқеи он дар байни дигар забонҳои эронӣ аз давраҳои бостон то имрӯз, нақши забони тоҷикӣ (форсӣ) ҳамчун забони байналмилалии илмию давлатӣ дар асрҳои миёна ва имрӯз дар Тоҷикистон, забони адабии ҳозираи тоҷикӣ ва ғ. фароҳам омадаанд.

Хуб дидан шарти инсон будан аст

❗Ишкро бе маърифат маъно макун,
Зар надорӣ мушти худро во макун.
Гар надорӣ дониши таркиби ранг,
Байни гулҳо зишт ё зебо макун.
Хуб дидан шарти инсон будан аст,
Айбро дар ину он пайдо макун.
Дил шавад равшан зи шамъи эътироф,
Бо кас арбад кардаи ҳошо макун.
Эй ки аз ларзидани дил огаҳӣ,
Ҳеҷкасро ҳеҷ ҷо расво макун.
Зар ба дасти тифл додан аблаҳист,
Ашкро назри ғами дунё макун.
Пайрави хуршед бо оина бош,
Ҳарчи урён дидаи ифшо макун!
✍️Мавлоно Балхӣ-Румӣ.

Ҳикоя дар боби ҳаққи намак

Боре як гурӯҳи роҳзанҳо аз пайи ғоратгарӣ, шабона ба хонаи давлатманде ворид мешаванд. Дар торикӣ яке аз онҳо халтаеро пур аз хокаи сафед мебинад.
Барои чӣ будани онро муқаррар кардан, ангушташро олонида ба забон мебарад ва фавран фарёд мезанад:
---Даст нигоҳ доред!
Ҳама меистанд.
---Дар ин халта намак будааст! Ман надониста аз он андак чашидам, акнун мо аз соҳибхона қарздор шудем. Ӯ моро ҳаққи намак кард. Агар мо намакро пешпо занем гуноҳи азиме содир мекунем.
Ҳама молу ашёҳои гаронбаҳои ғундоштаашонро гузошта аз хона баромада мераванд.

Страницы

Яндекс.Метрика