Мақола

8 - уми июни соли 2023 аз қабули Конуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон” 16 сол пур мегардад. Андешаи аҳли ҷомеа доир ба амалкарди қонуни мазкур мухталифанд, аксар онро ҷонибдорӣ ва бархе аз он интиқод мегиранд. Қарор додем,  бо истифода аз маълумотҳои боэътимоди пешниҳоднамудаи ваколатдори соҳа Кумитаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросими назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон  дар бораи дастовардҳои он ибрози андеша намоем, боқи қазоват ба хонандаҳост.

Саволи матраҳ чунин аст, ки дар воқеъ қонун ба мардум чӣ дод:

Хотимаи фақиҳон ва қориёни Қуръон, баргузидаи муҳаддисон ва муҳаққиқони Ислом Алӣ ибни Султон Муҳаммад, машҳур ба Мулло Алӣ Қорӣ раҳмати Худо бар ӯ бод, яке аз шахсиятҳои барҷастаи илмӣ дар мазҳаби ҳанафӣ мебошад. Агарчи соли таваллуди ишон дақиқан барои тазкиранависон маълум набудааст вале қадри мусаллам он аст, ки ишон дар қарни даҳуми ҳиҷрӣ дар шаҳри Ҳироти Хуросон (Афғонистони кунунӣ) ба дунё омада ва ба таърихи 1014 ҳиҷрӣ дар Маккаи Мукаррама аз дори фонӣ риҳлат намудаанд.

Нахустин ёдоварӣ аз Ғазнин дар асари ҷаҳонгарди маъруфи чинӣ Сюан Сзян дар соли 644-и милодӣ мушоҳида шудааст. Ӯ шаҳри мазкурро Ҳусина номидааст. Решаи ин вожаро муҳаққиқон Газанг медонанд, ки ба маънои хизона мебошад. Ёқути Ҳамавӣ ҷуғрофидони маъруф дар асараш «Муъҷаму-л-булдон» перомуни шаҳри Ғазна навиштааст, ки «Ғазна талаффузи омма аст, саҳеҳ назди уламо Ғазнин аст ва онро таъриб кунанду Ҷазна гўянд ва маҷмуи билоди онро Зобулистон номанд ва Ғазна курсии он аст». Шоири шаҳири ин диёр Саноии Ғазнавӣ низ дар байте ба номи аслии шаҳр ишора карда чунин менависад:

“Фарзанд амонат аст дар дасти падару модар ва дили фарзанд нафис асту нақшпазир, ҳар нақше, ки ба ӯ гузорӣ, чун мушк ба худ бигирад ва чун замин пок аст, ба саодати дину дунё расад, падару модар дар он савоб шарик бошанд. Агар тухми бадӣ афканӣ ва ӯро ба ҳолаш гузорӣ ва ба ҳарчӣ хоҳад нишинад, ҳаргиз аз вай умеди некӣ макун”.
(Муҳаммад Ғаззолӣ)