Давомаш Это государство функционирует в мире, где живет свыше одного миллиарда мусульман, и оно «действует на международной арене с учетом данного факта»1. В рамках данной исследовательской парадигмы возможны различные трактовки. В период СССР официальной была социалистическая модель, в рамках которой свобода вероисповедания сопровождалась активной атеистической пропагандой со стороны всех государственных и общественных институтов, она постепенно должна была привести к тому, что религия должна быть изжита и заменена коммунистической моралью и ценностями.

Пеш аз он ки ба масъалаи даст задани соҳибкорон ба эҳтикор (баланд кардани нарху наво вобаста ба мавсим) сухане гуфта бошем, сараввал аз зоҳирпарастию хуруфотпарастии худ тафаккуре карда бошем. Халқи тоҷик ҳамчун халқи созанда, бунёдкунанда, тамаддунофар, посдорандаи арзишҳои динию миллӣ муаррифӣ шудаанд, аммо, мутаассифона то ба ҳол баъзеҳо аз зоҳирпарастию хурофопарастӣ, зиёдаравию исрофкорӣ даст накашидаанд, ки ин ҳама ҳам дар омӯзаҳои динӣ ва ҳам дар баёнияҳои башарӣ манъ шуда, амали зишт баён шудаанд.

Имрӯз ифротгароёни исломӣ талош доранд усулҳоеро пайгирӣ кунанд, ки бо манфиатҳои миллӣ комилан мухолифанд. Таълимоти ислом ба этносу миллати муайян ва давлату сохти алоҳидаи сиёсӣ нигаронида нашудааст, ҳарчанд ки кушишҳо барои миллӣ сохтану ба манфиати миллат истифода бурдани он дар таърих ба назар мерасад, аммо ҳамаи он талошҳо то ба ҳол хусусияти фаромиллии исломро аз байн набурда, ба он тағйироти ҷиддӣ ворид накардаанд.

Дар ҷаҳони муосир Ҷумҳурии Тоҷикистон дар роҳи бунёди ҷомеаи шаҳрвандӣ, ҳифзи арзишҳои умумибашарӣ ва бунёди давлати ҳуқуқбунёд ва дунявӣ қадамҳои устувор монда истодааст. Дар ин раванд бо бархурди манфиатҳои геополитикии қудратҳо, таҳмили ақидаҳои экстремистии гурӯҳҳои фундаменталӣ рӯ ба рӯ шуда истодааст. Дар ҳамин давра тадқиқоти асарҳои мутафаккирони барҷастаи ватанӣ, таҳлили ақидаву консепсияҳои онҳо, ки таҷрибаи таърихии ҳифзи арзишҳои миллии халқи тоҷикро дар бар мегиранд, мубрамияти махсус пайдо кардаанд. Дар ин замина омӯзишу тадқиқи осори илмии Муҳаммади Ғазолӣ (450-505 ҳ.