Мақола

Ваҳдат - сарҷамъию якдилӣ, итиҳоду ягонагӣ, дӯстию ҳамбастагист, ки оромию осудагии халқ аз он вобастааст. Воқеан ваҳдат неъмат аст. Истиқлолу озодӣ ва ваҳдату ягонагист, ки пояҳои давлати миллӣ устувор мешаванд ва миллат ба пешравию тараққиёт ноил мегардад.

Адён ва таммадуни шинохташуда аз дер боз маросиме ба унвони зиёрат доштанд, ба ин маъно, ки пайравони он адён барои вафо кардан ба назр ва аҳди хеш, сипосгузорӣ ва ташаккур аз Худо ва ё худоён ё арвоҳи муқаддас, ки ба он эътикод доштанд, бо он амал баракот талабида; ба маконҳое, ки аз назари онҳо муқаддас буд, мерафтанд ва умуман барои онон ҳадя ва қурбонӣ мебурданд.

Мутахассисону таҳлилгарони соҳа маҷмӯи масъалаҳои гуногуни таърихии мазҳабро аз назари иҷтиҳод ба се давраи муҳим ҷудо месозанд.

1). Давраи таъсис ва бунёдгузории мазҳаб: 

Он аз оғози фаъолиятҳои илмӣ ва фиқҳии худи Имом Абуҳанифа (ра) шуруъ гардида, даврони фаъолиятҳои илмии чаҳор шогирди бузургашро то вафоти Ҳасан ибни Зиёд (204ҳ.мувофиқ ба соли 819 - 820 милодӣ фаро мегирад. Имом ва чаҳор шогирди бузургаш : 

1.Яқуб ибни Иброҳим (Абуюсуф), 

2.Муҳаммад ибни Ҳасани Шайбонӣ, 

3.Зуфар ибни Ҳузайл ва, 

Халқҳои эронитабор аз нигоҳи динофаринӣ ба зумраи нодиртарин нажодҳо ва халқиятҳои ҷаҳон тааллуқ доранд. Чи тавре, ки гуфтан мумкин аст, ки дар ҳавзаи тамаддуни ҳиндуориёӣ тоҷикон ва эрониён дар таърихи тамаддуни башарӣ панҷ дини маъруф: меҳрпарастӣ, зарвония, зардуштия, монавия ва маздакияро арза намудаанд. Аз динҳои эронӣ ду дин: меҳрпарастӣ ва монавия дар таърихи тамаддуни бостон ба зумраи динҳои берун аз марзу буми Эрони Бузург интишор ёфта, аз ин нигоҳ, ба қатори динҳои ҷаҳонӣ ворид мешаванд.