Мо метавонем омилҳои интишори мазҳабро дар се чиз хулоса намоем, ки дар якҷоягӣ сабаби густариши мазҳаб гаштанд.

Ин се омил инҳоянд:

муҷтаҳидон ва баёнкунандагони фатвоҳо, ақволи аз имом ва ёронаш ва бароварди масоили осон дар мазҳаб ва эътибори суханони фатво баророн. 

1.Муҷтаҳидон ва мухарриҷон  (фатвобаророн) дар мазҳаб.

Ибни Обиддин фақиҳонро ба ҳафт табақа тақсимбанди кардааст:

1 ноябр Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Панҷи вилояти Хатлон Бинои маъмурӣ ва хонаҳои хизматӣ барои кормандони Раёсати Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ба истифода супориданд.

Иншоот дар доираи тадбирҳои ободонию бунёдкорӣ ба истиқболи ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дастгирии Ҳукумати мамлакат аз тарафи Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Консол”-и шаҳри Душанбе сохта шудааст.

Пеш аз оне, ки дар бораи низои сарҳадии байни Тоҷикистону Қирғизистон сухан гўем, хоҳ нохоҳ аввал аз маънӣ ва мазмуни ин ибораҳо фикр мекунем.  Яъне  низои сарҳадӣ чист ва чиро ба он мансуб медонанд. То ҳол шарҳу тафсири зиёди илмӣ гуфта шудаанд, вале  таърифи аслии он  аз ҷаҳл ва худбинӣ эҳтиром нагузоштан ба арзишҳои маънави ахлоқии миёни шаҳрвандони ду кишвар аст.

Низоъи сарҳадиро олимон таърифҳои гуногун додаанд. Аз ҷумла:

Низои сарҳадӣ - задухӯрдҳое, ки дар сарҳади давлатӣ ба амал омада, бо вайрон кардани дахлнопазирии сарҳади давлатҳо оварда мерасонад. 

Мегӯянд, ки Лайлӣ барои расидан ба Маҷнун назр карда буд ва ба мардуми фақир таъом медод.
Маҷнун аз ӯ пурсид: Назрат барои чист?
Лайлӣ гуфт: Барои расидан ба висоли ту.
Пурсид: Вале мо бо ҳам нарасидем.
Лайлӣ хашмгин шуд ва гуфт: Магар ҳамин, ки ту барои таъом омадаӣ ва ман туро мебинам, расидан бу ту нест? Бирав ва дар саф қарор гир.
Маҷнун дар саф истод, ки аз дасти Лайлӣ таъом гирад.
Ҳангоме, навбати таъом додан ба Маҷнун расид, Лайлӣ бо баҳонае зарфи ӯро аз дасти худ андохт ва шикаст.