Мақола

Мо метавонем омилҳои интишори мазҳабро дар се чиз хулоса намоем, ки дар якҷоягӣ сабаби густариши мазҳаб гаштанд.

Ин се омил инҳоянд:

муҷтаҳидон ва баёнкунандагони фатвоҳо, ақволи аз имом ва ёронаш ва бароварди масоили осон дар мазҳаб ва эътибори суханони фатво баророн. 

1.Муҷтаҳидон ва мухарриҷон  (фатвобаророн) дар мазҳаб.

Ибни Обиддин фақиҳонро ба ҳафт табақа тақсимбанди кардааст:

Пеш аз оне, ки дар бораи низои сарҳадии байни Тоҷикистону Қирғизистон сухан гўем, хоҳ нохоҳ аввал аз маънӣ ва мазмуни ин ибораҳо фикр мекунем.  Яъне  низои сарҳадӣ чист ва чиро ба он мансуб медонанд. То ҳол шарҳу тафсири зиёди илмӣ гуфта шудаанд, вале  таърифи аслии он  аз ҷаҳл ва худбинӣ эҳтиром нагузоштан ба арзишҳои маънави ахлоқии миёни шаҳрвандони ду кишвар аст.

Низоъи сарҳадиро олимон таърифҳои гуногун додаанд. Аз ҷумла:

Низои сарҳадӣ - задухӯрдҳое, ки дар сарҳади давлатӣ ба амал омада, бо вайрон кардани дахлнопазирии сарҳади давлатҳо оварда мерасонад. 

Ҷаҳони муосир, ки ба он таҳавуллоти ҳамаҷонибаи равандҳои сиёсӣ хос мебошад, бо дарназардошти рушди имкониятҳои техникию технологӣ ва захираҳои инсонӣ зери таъсири падидаи ҷаҳонишавӣ дар баробари пешрафт, ба мушкилиҳои зиёде низ рўбарў гашта истодааст. Яке аз чунин падидаҳои манфии олами муосир, ки вазъи геополитикиро миёни кишварҳо мураккабтар мегардонад, ин густариши экстремизму терроризм аст. Дар шароити муосир терроризм ва экстремизм ҳамчун вабои аср ба амнияти ҷаҳон ва ҳар сокини сайёра таҳдид карда, барои башарият хатари на камтар аз силоҳи ядроиро ба миён овардааст.

Рецензия
на монографическое исследование «Исламское право и диалог культур в современном мире [Текст] / Л. Р. Сюкияйнен; Нац. исслед. ун-т «Высшая школа экономики». — М.: Изд. дом Высшей школы экономики, 2021. — 684, [4] с.» доктора юридических наук, профессора Л.Р. Сюкияйнена