Мақола

Қобили зикр аст, ки ифодаҳои тафаккури динӣ ва дунявӣ дар сарчашмаҳо гоҳ-гоҳ ба назар мерасанд. Бо вуҷуди ин яке аз муаллифон тафаккурҳои устуравӣ, динӣ ва илмиро мавриди таҳқиқ қарор дода, онҳоро ба сатҳи пешрафти ҷомеа ва рушди кӯдак алоқаманд намудааст . Дар забони русӣ ифодаи «тафаккури дунявӣ» дар шакли «светское мышление» вомехӯрад.   

Суннати паёмбар дар баробари Қуръони карим дар ҳама давру замон сарчашмаи аслии шариат ва ақидаи исломӣ маҳсуб мегардид ва тамоми уламоии исломи маконат ва ҷойгоҳи бузургии онро эътироф менамуданд. Асосгузори мазҳаби ҳанафӣ Имом Абӯҳанифа низ дар ин маврид чунин фармудааст: «Вақте ман фармонеро дар китоби Худо меёбам онро аз он ҷо мегирам. Вақте онро дар он ҷо наёфтам аз қавлу феъл ва суннати муайяди Паёмбар мегирам, ки аз маъхазҳои муътабар ба дасти мо расидааст. Вақте онро дар китоби Худо ва дар суннати Расул наёфтам, аз ақидаи саҳобагони паёмбар пайравӣ мекунам ва ҳеҷ ақидаеро аз хориҷ намепазирам». Гуфтаҳои Абӯҳанифа муносибати ӯро ба суннати паёмбар ва донандагони он ба таври возеҳ нишон медиҳад. Ин эҳтиром ва побандӣ ба суннати паёмбар ва шавқу рағбат дар омӯзиши он ба шогирдону пайравони Абӯҳанифа  низ  ҳамчун мерос гузашт, ки онҳо дар омӯзиш ва интишори суннати набавӣ ҳам бо таълифоти худ ва ҳам бо шарҳи таълифоти муҳаддисини бузург ба хусус  Имом Бухорӣ, саҳми арзандаи худро гузоштанд.

Давлат дар марҳилаи муайяни инкишофи ҷомеаи инсонӣ пайдо шудааст. Зарурияти онро ҳаёти ҷомеа ва талаботи манфиати ҷомеаи инсонӣ тақозо намудааст.Таҷрибаи таърихӣ собит месозад, ки ҳуқуқи байналхалқӣ бо пайдо шудани  давлатҳо ва зарурати объективии танзими ҳуқуқии муносибатҳои байниҳамдигарии онҳо ба миён омадааст. Зеро пайдоиши давлат ва муносибатҳои байнидавлатӣ зарурияти танзими онҳоро ба миён овард. Аз ин сабаб, давлатҳо аз рӯи табиати ҳуқуқӣ ва пайдоиш субъекти аввалиндараҷаи ҳуқуқи байналхалқӣ ба ҳисоб мераванд.

Омӯзиши гузаштаи дури таърихи куҳан ва олами пир бар он далолат мекунад, ки дар ташаккули оину суннатҳои гуногуни умумиин¬сонӣ асотири пешиниён таъсири устуворе доштааст. Яке аз чунин  рафторҳои шигифтангез оини қурбонӣ кардан аст, ки аз оғози офариниш ва падид омадани рӯзгор дар рӯйи замин ҳамрадифи зиндагӣ ва кору пайкори инсонҳо будааст.