Мақола

ЗАРУРАТИ ҲИФЗИ ЛИБОСИ МИЛЛӢ ДАР ШАРОИТИ ТАҲОҶУМИ ФАРҲАНГӢ

Либос аз ҷумлаи ниёзҳои аввал ва асосии инсон, ба мисли манзил, хӯрок ва ғайра ба ҳисоб меравад. Он дар фарҳанги асили тоҷикӣ аз навъҳои гуногуни зиёде бархӯрдор аст. Ин гуногунӣ дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон ва тоҷикнишин дар байни табақаҳои гуногуни иҷтимоӣ бар ҳасби ҷойгоҳи иқтисодӣ, сиёсӣ, ҷинсӣ, иҷтимоӣ ва ғайра дида мешавад. Собиқаи фарҳанги ғании либоси мардуми тоҷикро бояд дар анъанаҳои пӯшиши мардумони минтақаҳои мухталиф ҷустуҷӯ кард.

ҲАР МИЛЛАТ АЗ ТАРЗИ ЛИБОСПӮШИЯШ ШИНОХТА МЕШАВАД

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таърихи 20 июни соли 2024 ба қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар таҳрири нав имзо гузоштанд. Дар банди 5-и моддаи 18 қонуни мазкур омадааст: «Шаҳрвандон ва шахсони ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон уҳдадоранд рукнҳои фарҳанги миллӣ, аз ҷумла забони давлатӣ ва пӯшидани либосҳои миллиро риоя намоянд. Воридот, фурӯш, тарғиби либосҳои ба фарҳанги миллӣ бегона, инчунин дар ҷойҳои ҷамъиятӣ пӯшидани чунин либосҳо манъ мебошанд».

МАФҲУМ ВА МОҲИЯТИ МЕРОС ДАР ҲУҚУҚИ ИСЛОМӢ

Мафҳуми мерос дар луғат ба маънои ирс аст, ки он масдари феъли вариса мебошад. Монанди виросатан, миросан ва ирсан. Ва маънои он интиқоли моликият аз шахси дигар бидуни шартнома аст. Инчунин, ба маънои алмаврус (ҳадякардашуда) низ омадааст; Ва маънои он мол ё чизе аст, ки аз майит ба меросбарони ӯ бо тариқи насаб ё сабаб интиқол меёбад. Ва шахсе, ки моликиятро бо сабаби ирс (мерос) соҳиб шудааст ворис номида мешавад. Ва лафзи ҷамъи он вараса, ворисун ва варос аст. Касе, ки ба воситаи мерос чизеро, соҳиб мешавад, он чизро моли мерос меноманд.

ЛИБОСИ МИЛЛӢ – РУКНИ МУҲИМИ МАВҶУДИЯТИ МИЛЛАТ

Тайи чанд моҳи охир дар шабакаҳои интернетӣ баҳсҳо дар мавзуи либоси миллии тоҷикон бошиддат идома ёфт, ки сабаби он дар мавъизаи се-чор нафар мулломаобҳои кишвари ҳамсоя – Ҷумҳурии исломии Афғонистон садо додани он, ки гуё дар Ҷумҳурии Тоҷикистони соҳибистиқлол сатри аврати занон нақз шуда бошад. Таҳлилҳо гувоҳӣ медиҳанд, ки ҳатто як андешаи беасос ва бедалел қодир аст авзои ҷомеаро ноустувор ва андешаи мардумро ба маҷрои носолим раҳнамоӣ намояд.

МУНОСИБАТИ ДАВЛАТ БА ДИН ВА ЭЪТИҚОДОТИ ДИНӢ: АРҶГУЗОРӢ БА АРЗИШҲОИ МИЛЛӢ ВА ДИНӢ

Пас аз қабул гардидани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (аз 20 июни соли 2024, № 2048) дар таҳрири нав дар васоити ахбори оммаи хориҷӣ хабарҳои иғвоангез, аз ҷумла вобаста ба сиёсати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти пешгирии хурофот ва бегонапарастӣ, манъи ҳиҷоб ё пӯшидани либоси исломӣ, манъи таҷлили идҳои «Қурбон» ва «Рамазон», басташавии беш аз 1000 масҷиду мадраса ба назар расид.

МУШКИЛОТИ МУАРРИФИИ ИСЛОМ ДАР ҶАҲОНИ МУОСИР

Агарчи ислом дар сарзамини араб ба вуҷуд омада бошад ҳам, то имрӯз мардуми кишвару минтақаҳои зиёд аз Шарқ то Ғарб онро пайравӣ доранд ва аҳкоми меҳварии он: тавҳид, нубувват ва маъодро, новобаста аз мансубияти миллӣ, қабул доранд. Шояд то ҳол араб иддаои мулукият дар ислом дошта бошад, вале ин даъвоҳо ҳатто асоси динӣ надоранд. Чаро! Далели ин таъкиди Қуръон (сураи 49, ояти 13) бар ин аст, ки «Гиромитарини шумо назди Парвардигор парҳезгортарини шумост». Дар ин оят дини ислом меъёри бартариятро муайян кардааст.

ЛИБОС МУАРРИФГАРИ ШАХСИЯТИ ИНСОН

Аз давраҳои аввали пайдоиши ҳаёт дар ҳама ҷомеаҳо инсоният вобаста ба мавқеи иҷтимоии худ, ба масъалаи пӯшидани либос таваҷҷуҳ зоҳир кардааст. Агар ба давраи аввали ташаккули инсоният дар робита ба интихобу пӯшидани либос назар кунем, огоҳ мегардем, ки инсон барои пӯшидани тан аз барги дарахтон, пӯсти ҳайвонот ва дигар ашёи дастрас истифода кардааст. Маҳз либос яке аз бартариҳои ақлонӣ ва хусусияти фарҳангии инсонро нисбат ба дигар махлуқот нишон медиҳад.

ЛИБОСИ МИЛЛИИ ТОҶИКОН – ИФОДАГАРИ АРЗИШҲОИ ВОЛОИ ИНСОНӢ

Мусаллам аст, ки либос агар, аз як тараф, инсонро ҳамчун мавҷуди бошараф, бомаданият, боҳайё, соҳибақл, соҳибахлоқ муаррифӣ намояд, аз тарафи дигар, вай олами маънавии ӯ, мушаххасан орзую омол, ҳадаф, завқи эстетикӣ, муносибати ӯро ба зиндагӣ, ба олам, ба табиат, ба инсонҳои дигар ба маъраз мегузорад. Дар марҳилаҳои ибтидоии рушди ҷомеа либос аслан вазифаи аввалиндараҷаро иҷро менамуд. Яъне, ҳадафи асосии либос пӯшонидани шармгоҳи инсон, бад-ин тариқ ӯро аз ҳайвонот фарқ кунонидан, ӯро ҳамчун соҳибмаърифат ва намояндаи мавҷуди олӣ муаррифӣ намудан буд.

Страницы

Яндекс.Метрика